पाँच वर्षको शास्त्रीय संगीत साधनादेखि गायन, गीत लेखन र संगीत सिर्जनासम्मको यात्रा; प्रवासमा रहेर पनि नेपाली संगीतमा सक्रिय

सहयात्री ढकाल, अमेरिका

नेपाली गीतसंगीतमा आफ्नै सिर्जनात्मक पहिचान स्थापित गर्ने यात्रामा रहेका गायक, गीतकार तथा संगीतकार सर्गम राई नयाँ गीत ‘बसी देऊ तिमी…’ मार्फत श्रोतामाझ आएका छन्। RGT Films को प्रस्तुति रहेको गीतमा राईले स्वर, शब्द र संगीत तीनै पक्ष सम्हालेका छन्। गायनसँगै गीत लेखन र संगीत सिर्जनामा समेत सक्रिय राईको पछिल्लो प्रस्तुतिले उनको बहुआयामिक सांगीतिक यात्रालाई फेरि चर्चामा ल्याएको छ।

राईको सांगीतिक यात्रा बाल्यकालदेखिको संगीतप्रतिको लगाव र साधनासँग जोडिएको छ। सार्वजनिक अन्तर्वार्तामा उल्लेख भएअनुसार उनले गुरु जोन मलिकसँग पाँच वर्षसम्म शास्त्रीय संगीतको अध्ययन गरेका थिए। संगीतप्रतिको यही रुचि र साधनाले उनलाई गायनसँगै सिर्जनाको क्षेत्रमा अघि बढ्न प्रेरित गरेको देखिन्छ।

राई गायनमा मात्र सीमित कलाकार होइनन्। आफ्ना गीतका शब्द आफैँ लेख्ने र संगीतसमेत सिर्जना गर्ने उनको विशेषता हो। ‘खुसी साटौँ जुनी काटौँ’, ‘माया गाढा छ’, ‘पाती चढाउँला’, ‘दुई मुटु’, ‘जिन्दगीका मोडहरूमा’ र ‘मगमग बसना’ लगायतका गीत उनको सांगीतिक यात्रासँग जोडिएका छन्। उनका सिर्जनामा प्रेम, सम्बन्ध र मानवीय संवेदनाका विषयले स्थान पाएका छन्।

उनको सांगीतिक यात्रामा ‘द भ्वाइस अफ नेपाल किड्स’ को पहिलो सिजन पनि एउटा महत्त्वपूर्ण अनुभव बनेको थियो। उक्त प्रतियोगितामा उनी उत्कृष्ट २४ प्रतिस्पर्धीमध्ये पर्न सफल भएका थिए। यसले उनको गायन प्रतिभालाई थप श्रोतामाझ चिनाउने अवसर प्रदान गरेको थियो।

‘बसी देऊ तिमी…’ मा बादल लिम्बुको संगीत संयोजन

राईको पछिल्लो गीत ‘बसी देऊ तिमी…’ मा बादल लिम्बुले संगीत संयोजन गरेका छन् भने अम्बिका राईले सहायक स्वर दिएकी छन्। RGT Films मार्फत सार्वजनिक गरिएको गीतमा राईकै स्वर, शब्द र संगीत रहेको छ।

आफ्नै शब्द र संगीतमा स्वर भर्ने राईको प्रयासले गीतमा उनको व्यक्तिगत सिर्जनात्मक पहिचान झल्काउँछ। यस प्रस्तुतिमा अन्य प्राविधिक तथा सिर्जनात्मक पक्षका कलाकारको समेत सहभागिता रहेको छ।

प्रवासमा नेपाली संगीतप्रतिको निरन्तरता

प्रवासको व्यस्त जीवनबीच नेपाली गीतसंगीतमा सक्रिय रहनु चुनौतीपूर्ण भए पनि राईले आफ्नो सांगीतिक यात्रालाई निरन्तरता दिइरहेका छन्। भौगोलिक दूरीभन्दा भाषा, भावना र सिर्जनाप्रतिको लगाव बलियो हुन सक्छ भन्ने उदाहरण उनका सांगीतिक गतिविधिले प्रस्तुत गर्छन्।

नेपाली संगीत क्षेत्रमा कलाकारको पहिचान लोकप्रिय गीतबाट मात्र निर्माण हुँदैन। निरन्तर साधना, मौलिक सिर्जना र आफ्नै अभिव्यक्तिको शैलीले पनि कलाकारलाई अलग बनाउँछ। शास्त्रीय संगीतको अध्ययनदेखि आफ्नै शब्द, संगीत र स्वरमा गीत सार्वजनिक गर्ने यात्रासम्म आइपुगेका सर्गम राईको सांगीतिक गतिविधि यही निरन्तरताको एउटा उदाहरण हो।

उनको पछिल्लो गीत ‘बसी देऊ तिमी…’ ले श्रोतामाझ कस्तो प्रभाव पार्छ भन्ने कुरा आगामी दिनको प्रतिक्रियाले निर्धारण गर्नेछ। तर गायनसँगै गीत लेखन र संगीत सिर्जनालाई निरन्तरता दिइरहनु उनको सांगीतिक यात्राको महत्त्वपूर्ण पक्ष बनेको छ।

गीत हेर्न तथा सुन्न: