क्यालिफोर्नियादेखि केन्टकी, न्युयोर्क र टेक्साससम्म टीकाको समय निर्धारण; नेपालमा नोभेम्बर ११ बिहान ११:०७ बजे उत्तम साइत
सहयात्री ढकाल, अमेरिका।
अमेरिकामा बसोबास गर्ने नेपालीहरूले यस वर्ष नोभेम्बर १०, मंगलबार भाइटीका मनाउने भएका छन्। अन्तर्राष्ट्रिय पञ्चाङ्ग निर्णय समितिले तिहार २०८३ का अवसरमा अमेरिकाका विभिन्न सहर तथा राज्यका लागि भाइटीकाको शुभसाइत सार्वजनिक गरेपछि अमेरिकामा नेपालभन्दा एक दिनअघि भाइटीका पर्ने निश्चित भएको हो।
समितिले सार्वजनिक गरेको विवरणअनुसार नेपालमा भने नोभेम्बर ११, बुधबार अर्थात् कात्तिक २५ गते बिहान ११ बजेर ७ मिनेटमा भाइटीकाको उत्तम साइत रहेको छ। तिथि, स्थानीय समय र सूर्योदयको अवस्थालाई आधार मानेर विभिन्न देशका लागि छुट्टाछुट्टै साइत निर्धारण गरिएको समितिले जनाएको छ।
अमेरिकाका लागि सार्वजनिक गरिएको सूचीअनुसार क्यालिफोर्नियामा बिहान ११:०५ बजे, केन्टकीको ओवेन्सबोरोमा ११:१३ बजे र फ्र्याङ्कफर्टमा ११:२३ बजे टीकाको शुभसाइत रहेको छ। त्यसैगरी न्युयोर्कमा बिहान ११:२५ बजे, वासिङ्टन डीसीमा ११:३३ बजे र टेक्सासमा ११:३५ बजे साइत निर्धारण गरिएको छ।
यी सबै समय सम्बन्धित सहरको स्थानीय समयअनुसार हुन्।
नेपाल र अमेरिकामा फरक दिनमा भाइटीका
नेपाली पात्रोअनुसार तिहारको अन्तिम तथा महत्वपूर्ण दिनका रूपमा मनाइने भाइटीका दाजुभाइ र दिदीबहिनीबीचको आत्मीयता, प्रेम र आपसी सम्बन्धको प्रतीक हो। तर विदेशमा बसोबास गर्ने नेपालीका लागि स्थानीय तिथि र समयअनुसार पर्वको मिति फरक पर्न सक्छ।
अन्तर्राष्ट्रिय पञ्चाङ्ग निर्णय समितिले विभिन्न देशमा रहेका सनातन धर्मावलम्बीलाई लक्षित गर्दै स्थानीय तिथिको अवस्था र समयलाई आधार बनाएर साइत निर्धारण गरेको हो। त्यसैले यस वर्ष अमेरिका, क्यानडा तथा युरोपका केही स्थानमा नोभेम्बर १० मै भाइटीका परेको छ भने नेपाल, भारत, भुटान, अस्ट्रेलिया र न्युजिल्यान्डका अधिकांश स्थानमा नोभेम्बर ११ मा परेको छ।
दिशाको पनि छ धार्मिक मान्यता
भाइटीकाको परम्परामा दिशाको समेत विशेष महत्व रहेको मानिन्छ। सार्वजनिक सूचनाअनुसार भाइटीका लगाउँदा दाजुभाइ पश्चिमतर्फ र दिदीबहिनी पूर्वतर्फ फर्किने परम्परा उल्लेख गरिएको छ।
समितिले सार्वजनिक गरेको शुभसाइतलाई प्राथमिकता दिन आग्रह गरेको भए पनि पारिवारिक सुविधा र अनुकूलताअनुसार सोही दिन अन्य समयमा पनि टीका लगाउन सकिने जनाएको छ।
प्रवासमा नेपाली संस्कृतिको निरन्तरता
नेपालबाट हजारौँ किलोमिटर टाढा रहेर पनि अमेरिकाका नेपाली समुदायले दशैँ, तिहार, ल्होसार, उभौली–उधौलीलगायतका सांस्कृतिक पर्वलाई निरन्तरता दिँदै आएका छन्। व्यस्त दैनिकी, भौगोलिक दूरी र फरक समय व्यवस्थाका बाबजुद भाइटीकाले परिवारका सदस्यलाई एकै ठाउँमा जोड्ने अवसर प्रदान गर्दै आएको छ।
विशेषगरी अमेरिका पुनर्वास भएका नेपाली तथा भुटानी नेपाली समुदायका लागि भाइटीका केवल धार्मिक अनुष्ठान मात्र नभई पारिवारिक सम्बन्ध, सांस्कृतिक पहिचान र पुस्तान्तरणसँग जोडिएको महत्वपूर्ण पर्व हो।
दिदीबहिनीले दाजुभाइको दीर्घायु, सुख, शान्ति र समृद्धिको कामना गर्दै सप्तरङ्गी टीका तथा मखमली र सयपत्री फूलको माला लगाइदिने यस पर्वले प्रवासमा पनि नेपाली मौलिक परम्पराको महत्वलाई जीवन्त राख्दै आएको छ।
स्रोत : अन्तर्राष्ट्रिय पञ्चाङ्ग निर्णय समितिद्वारा सार्वजनिक तिहार २०८३ को भाइटीका शुभसाइतसम्बन्धी विवरण।
